Recensie – Meer gelukkig dan niet

De zestienjarige Aaron heeft het moeilijk. Na een familiedrama is hij vergeten hoe het voelt om gelukkig te zijn. Tot hij Thomas ontmoet. Eindelijk durft hij te vertellen over zijn verleden en te dromen over zijn toekomst. Maar daarbij leert Aaron ook dingen over zichzelf die zijn leven ingewikkeld maken, en die nieuwe pijn met zich meebrengen. Hij vestigt zijn hoop op een revolutionaire ingreep die zijn geheugen kan resetten. Maar tegelijk is hij bang om te vergeten wie hij werkelijk is …

Sinds bekend werd dat Clavis de boeken van Adam Silvera zou vertalen, kijk ik al uit naar dit boek. Ik zag dat het pas in juli 2019 uit kwam. Dat was nog zó lang wachten … Ik hield de instagrampagina van Clavis in de gaten. Wanneer zou de omslag bekend worden gemaakt?? Toen ik de omslag zag was ik op slag verliefd. Zou het verhaal net zo mooi zijn als de buitenkant?

In het boek volgen we Aaron. Aaron woont samen met zijn moeder en broer in een super kleine ruimte. Financieel en emotioneel hebben ze het zwaar. Aaron heeft slechte herinneringen aan zijn verleden, aan zijn vader. Hoe kan hij nou verder leven met al die schuldgevoelens. Hij heeft een vriendin, een vriendengroep. Waarom is hij niet écht gelukkig?
Dan ontmoet hij Thomas. De jongen wiens toekomst een groot vraagteken is. Samen gaan ze op zoek naar een doel. Wat willen ze later zijn. Wíe willen ze later zijn?

Het verhaal is opgedeeld in vier delen. Deel 1, gelukkig, en deel 2, anders gelukkig, spelen zich af in het hier en nu. Deel 0, ongelukkig, bevat flashbacks naar Aaron zijn verleden. In dit deel krijgt het verhaal een compleet andere wending. Deel 3, minder gelukkig dan eerst. Een mooie afsluiting van het verhaal.

Een vraag die door mijn hoofd spookte tijdens het lezen was: ‘hoe bepalend is je verleden voor je geluk van nu?’.
Ik heb hier over nagedacht, er zelfs dingen over opgezocht. De antwoorden zijn tegenstrijdig. Maar ik denk dat je zelf je geluk bepaalt. Het is maar wat je er zelf van maakt.

Meer gelukkig dan niet was een vlot lezend boek dat heftige onderwerpen aansnijdt. Precies zoals we gewend zijn van Silvera. Denk aan dood, worstelen met je (seksuele) gevoelens, familie en vriendschappen. Een aanrader voor iedereen die ook wel eens worstelt met zijn of haar gevoelens of verleden.

Geschreven door Annemarie van Turnthepages.nl.

Recensie – Vroeger is alles wat ik van je heb

Griffins wereld stort in als zijn ex-vriendje Theo plotseling om het leven komt. Ze woonden ver van elkaar en Theo had zelfs al een nieuwe relatie, maar diep vanbinnen was Griffin blijven geloven dat ze ooit weer samen zouden zijn. Als het verdriet maakt dat hij bijna kopje-onder gaat, blijkt dat Griffin maar bij één iemand echt zijn hart kan luchten: bij Theo’s nieuwe vriend Jackson.

Een tijdje terug las ik Op het einde gaan ze allebei dood van Adam Silvera. Ik vond het een prachtig boek. Het was anders dan de standaard young adult qua opzet (zie titel) en het had een pittig thema: de dood. En toch wist Silvera het voor elkaar te krijgen om het boek niet over sterven te laten gaan, maar over leven en liefde. Ik vond dat zo knap! Dus het sprak voor zich dat ik Vroeger is alles wat ik van je heb ook moest lezen.

Ik hoopte dat ik nog een keer verrast kon worden door Silvera. En ja hoor, hij flikte het gewoon weer.

Koning van de zielige boektitels
Ja, Silvera laat weer weinig aan de verbeelding over. Op het einde gaan ze allebei dood is natuurlijk al een dikke spoiler in titelvorm. Vroeger is alles wat ik van je heb is iets minder spoilerig, maar het spreekt wel voor zich: hier is iemand met veel leed die alleen nog maar ‘vroeger’ heeft. En als je vervolgens de flaptekst leest, dan weet je helemaal hoe de vork in de steel zit.

Het boek gaat dus over het ‘vroeger’ van Griffin en Theo. Het gaat over de geschiedenis tussen twee mensen, en ook over het heden waarin er nog maar één van hen leeft. Griffin moet door met zijn leven, maar dat is natuurlijk lastig na zo’n grote klap. Het boek wisselt af tussen hoofdstukken die zich in het verleden afspelen, en hoofdstukken die zich in het heden afspelen. Zo kom je er langzaam achter wat voor ‘vroeger’ deze twee jongens samen hadden, en hoe Griffin met zijn pijn en verlies omgaat in het heden.

Lang leve diversiteit
In de meeste youngadultboeken is het hoofdpersonage hetero, en vaak nog wit ook. Dat komt natuurlijk omdat de meeste schrijvers schrijven vanuit hun eigen oogpunt. Gelukkig zijn er ook schrijvers zoals Adam Silvera. Ook hij schrijft vanuit zijn eigen standpunt, maar omdat hij tot twee minderheden behoort (homo en gekleurd), zie je dat in al zijn boeken terug. Hij schroomt ook niet over andere aspecten uit zijn leven te schrijven, zoals (opgroeien in) armoede. In Op het einde gaan ze allebei dood waren de twee hoofdpersonages bi en homo. Het enige POV-personage in Vroeger is alles wat ik van je heb, Griffin, is ook homo. Zijn overleden ex Theo is bi. Daarnaast is een belangrijk bijpersonage gekleurd. Lang leve diversiteit, daar kunnen veel auteurs nog wat van leren.

Wat ik ook heel verfrissend vond, is dat de ouders van Griffin allebei leven en nog bij elkaar zijn. Daarnaast houden ze onvoorwaardelijk van hun zoon. In zó veel YA-boeken is er wel (minstens) een ouder overleden, of zijn de ouders totaal niet op de hoogte van het leven van hun zoon of dochter. Of nog erger, ze zijn een stelletje kloothommels. Niet in Vroeger is alles wat ik van je heb! Ook Theo’s ouders zijn nog bij elkaar. Allebei de ouderparen weten wat er speelt/speelde in het leven van hun kinderen en nog belangrijker: ze houden van ze, klaar. Ik vond het zo fijn eens positieve, accepterende en liefdevolle ouders (zowel naar hun kinderen als naar hun eigen partner) te zien in een young adult.

OCD juist neergezet
Nog meer lof! Soms worden psychische aandoeningen afgedaan als ‘gewoon aanwezig’ of nog erger: ‘grappig’. Ook hierin is Adam Silvera weer anders. Griffin heeft OCD/dwangneurose, en dat wordt alleen maar erger door Theo’s dood. Griffin moet denken en handelen in even getallen, behalve één en zeven, die wel acceptabel zijn als oneven getal. Hij moet daarnaast altijd aan de linkerkant van andere mensen lopen, zitten of staan. En er zijn nog een aantal kleinere aspecten. Het wordt nooit afgedaan als stom, grappig of irritant. Het hoort bij Griffin en Silvera beschrijft het perfect. Het is mooi om te lezen hoe Griffin denkt en hoe hij moet handelen. Daarnaast is het ook goed om te lezen hoe zijn vrienden en ouders met zijn stoornis omgaan.

Maar diverse personages of niet: Vroeger is alles wat ik van je heb gaat bovenal over rouwen, het rouwproces en verder (moeten) gaan met je leven. Griffin moet hier op zijn eigen manier mee omgaan. Het verhaal wordt compleet verteld vanuit Griffins oogpunt. Het begint in het heden een paar dagen na Theo’s dood en de hoofdstukken wisselen zoals gezegd af. Op die manier komen verleden en heden langzaamaan bij elkaar in het boek. De hoofdstukken in het verleden starten zo’n anderhalf jaar terug, toen de twee jongens begonnen met daten. Je leest over wat er nou precies is gebeurd, en hoe Griffin en de mensen om hem heen daarmee omgaan.

Conclusie
Vroeger is alles wat ik van je heb is weer een fantastisch en knap geschreven boek. Het zit bomvol diversiteit en het is ook nog eens mooi hoe Griffins OCD wordt beschreven. De personages zijn van vlees en bloed, al moet ik zeggen dat ik minder met Griffin en Theo heb dan met Mateo en Rufus uit Op het einde gaan ze allebei dood. Ook in dit boek zijn de bijpersonages weer super, van alle vrienden tot aan de ouders. Het thema van rouwen en leven/dood is weer zo mooi. Tegen het einde voelt het boek wel een beetje gehaast aan, en die ‘twist’ was een beetje too much.

Bereid je wel voor: Vroeger is alles wat ik van je heb is véél verdrietiger dan Op het einde gaan ze allebei dood. Er zit veel verdriet en trauma verwerkt in dit boek. Maar als je op zoek bent naar een mooi geschreven boek met een erg fijne cast aan personages en bovenal een indrukwekkend thema, dan moet je dit boek zeker lezen.

Score: 4,4/5

Geschreven door Nora van Geekish.nl

Recensie – Vroeger is alles wat ik van je heb

Griffins wereld stort in als zijn ex-vriendje Theo plotseling om het leven komt. Ze woonden ver van elkaar en Theo had zelfs al een nieuwe relatie, maar diep vanbinnen was Griffin blijven geloven dat ze ooit weer samen zouden zijn. Als het verdriet maakt dat hij bijna kopje-onder gaat, blijkt dat Griffin maar bij één iemand echt zijn hart kan luchten: bij Theo’s nieuwe vriend Jackson.

Adam Silvera stal vorig jaar al mijn hart met Op het einde gaan ze allebei dood. Ik huilde bij het lezen van dat boek op de terugweg naar Brugge en bij zijn nieuwste vertaling, Vroeger is alles wat ik van je heb, huilde ik weer. Silvera weet hoe hij verlies en de donkerste emoties op papier moet zetten en dat maakt hem een van mijn favoriete hedendaagse schrijvers.

Griffin moet in dit boek het vreselijke verlies van zijn favoriete mens weten te overkomen en dat gaat niet zomaar. Theo was alles voor hem en zijn liefde voor hem ging heel ver, ook al had Theo ondertussen al een ander vriendje. Adam Silvera staat bekend om zijn treurige, maar tegelijk hoopvolle boeken en deze keer was dat niet anders. Ik heb verliefdheid, woede, teleurstelling en blijdschap gevoeld tijdens het lezen van dit boek.

Dit boek is best wel heftig. Het is rauw, emotioneel en het snijdt zware thema’s aan. Oké, dat kennen we wel van Silvera, maar toch komt dit boek inzwaaien als een mokerslag. Ondanks dat het boek vaak heftige dingen vertelde, slaagde het er toch in om me heel vaak aan het lachen te brengen. Er zitten in dit boek zoveel grappige scènes die best wel herkenbaar zijn. Loved it.

Adams personages zijn altijd net een tikkeltje anders. Of misschien niet anders, maar gewoon echt. Ieder mens heeft unieke kantjes en de schrijver heeft die zo goed op papier weten te zetten. De personages zouden mijn eigen vrienden kunnen zijn en daarom heb ik ze als lezer ook in mijn hart gesloten.

Ook moet ik weer zeggen dat Lies Lavrijsen en Tine Poesen geweldig werk hebben geleverd bij deze vertaling. Het is niet Hollands (wat ik echt ben gaan haten in vertalingen) en ze wisten precies alles emoties van het boek te vangen. Daardoor vind ik dus dat de schrijfstijl heel aangenaam was om te lezen.

Vroeger is alles wat ik van je heb is een topper. Een super megatopper. Soms hou ik wel van diepere boeken waar je eens moet over na denken en dit is er zo eentje. Als je een boek zou mogen kopen dit jaar, laat het dan dit zijn.

Score: 4,5/5

Geschreven door Audrey van The Confession of a Book Nerd.

Voorpublicatie – Vroeger is alles wat ik van je heb

Vroeger is alles wat ik van je heb

Een aangrijpende young adult over liefde en verlies. Door Adam Silvera, auteur van de New York Times-bestseller Op het einde gaan ze allebei dood.

Griffins wereld stort in als zijn ex-vriendje Theo plotseling om het leven komt. Ze woonden ver van elkaar en Theo had zelfs al een nieuwe relatie, maar diep vanbinnen was Griffin blijven geloven dat ze ooit weer samen zouden zijn. Als het verdriet maakt dat hij bijna kopje-onder gaat, blijkt dat Griffin maar bij één iemand echt zijn hart kan luchten: bij Theo’s nieuwe vriend Jackson.

Klik hier om de voorpublicatie van Vroeger is alles wat ik van je heb te downloaden.

____________________

Vroeger is alles wat ik van je heb

ISBN 978 90 448 3173 3
Auteur: Adam Silvera
Verschijnt in januari 2019

Recensie – Op het einde gaan ze allebei dood

Op 5 september, net na middernacht, belt Death-Cast Mateo Torrez en Rufus Emeterio om ze slecht nieuws te geven: ze gaan allebei vandaag dood. Mateo en Rufus kennen elkaar niet, maar zoeken om verschillende redenen een nieuwe vriend op hun laatste dag. Het goede nieuws: daar is een app voor. Het heet de Laatste Vriend, en door die app staan Rufus en Mateo op het punt elkaar te ontmoeten voor een laatste avontuur en om een leven te leiden in een dag.

Mateo en Rufus leven in een wereld precies zoals die van ons. Met één verschil. Hun wereld heeft Death-Cast. Dit is een organisatie die elke nacht mensen belt om ze te vertellen dat het hun laatste dag is. Je hebt nog maximaal 24 uur te leven na dat telefoontje. Hoe dat werkt? Niemand weet het. Maar ze zitten er nooit naast. Als je wordt gebeld ga je die dag dood. Je weet niet precies wanneer, niet precies hoe.

Mateo en Rufus krijgen dat telefoontje. Beiden zitten in een moeilijk parket. Mateo’s vader ligt in coma in het ziekenhuis en Mateo gaat amper de deur uit, Rufus heeft geen echte familie meer, maar woont in bij een pleeggezin en heeft daar zijn familie van gemaakt, maar heeft zich net ontzettend in de penarie gewerkt. Een onwaarschijnlijk duo. Hoe kwamen ze bij elkaar?

Er is een app voor mensen die een death-cast telefoontje krijgen die mensen bij elkaar brengt. De Last-Friend-app. Ze besluiten elkaars Last Friend te worden en er ontstaat een prachtige vriendschap.

Het is natuurlijk wat voorspelbaar door de titel, ze gaan allebei dood op het einde. Maar toch wilde ik echt dat er iets zou gebeuren waardoor dat niet zo zou zijn. Aan de andere kant had ik het ontzettend lame gevonden als er zoiets zou gebeuren. Maar toch…

Voor mij was het een boek met gemengde gevoelens. Ik vond het nogal confronterend. Ik ben nogal bang om dood te gaan en dit boek zet je behoorlijk aan het denken daarover. Ook omdat je gedurende het hele verhaal weet dat een van hen, of zelfs beiden, plotsklaps dood kan gaan. Misschien bij een val, een oversteek, een metro-overval, een explosie, een hartaanval … Elk moment kan het gebeuren en eigenlijk is dat bij ons ook zo. Je tikker kan er elk moment mee ophouden. Dat vind ik maar een eng idee en dat boek confronteert mij daarmee. Aan de andere kant laat het ook de mooie dingen zien die wij soms niet meer opmerken. Hoe lekker een ijsje kan zijn, hoe bijzonder sommige activiteiten zijn, hoe blij we met onze omgeving mogen zijn want niet iedereen is zo gezegend.

En toch …

Het was ook wel minder heftig en emotioneel beladen dan ik had verwacht. Misschien omdat je het al gedurende het hele boek weet, je het aan ziet komen of misschien omdat je merkt dat de hoofdpersonen er langzaamaan vrede mee krijgen dat het gaat gebeuren.

Niet dat het geen jankboek is, dat is het wel! Maar minder erg dan ik dacht.

Het verhaal van Mateo en Rufus is ook nogal rechtlijnig, beiden hebben een geschiedenis, ze ontmoeten elkaar op hun laatste dag en worden vrienden en gaan dood. Daartussen echter zitten allemaal kleine verhalen weggestopt. Van mensen die ze onderweg tegenkomen en waarbij je een glimp krijgt van hun verhaal. Die stukjes vond ik ook echt fantastisch en geven weer hoe het leven niet alleen om de hoofdpersonen in een boek draait, er zitten veel meer verhalen in.

Een boek dat je laat denken, je laat janken, je laat lachen en je laat schrikken maar je ook doet afvragen wat er met al die andere personages gebeurt. Heftig op de goede manier.

Score: 4/5

Geschreven door
Manon van https://brightbluebooks.wordpress.com/

Recensie – Op het einde gaan ze allebei dood

Op 5 september, net na middernacht, belt Death-Cast Mateo Torrez en Rufus Emeterio om ze slecht nieuws te geven: ze gaan allebei vandaag dood. Mateo en Rufus kennen elkaar niet, maar zoeken om verschillende redenen een nieuwe vriend op hun laatste dag. Het goede nieuws: daar is een app voor. Het heet de Laatste Vriend, en door die app staan Rufus en Mateo op het punt elkaar te ontmoeten voor een laatste avontuur en om een leven te leiden in een dag.

Wat doe je wanneer de titel van een boek eigenlijk al verraadt hoe het boek gaat eindigen? Dan ga je hopen dat er toch een andere manier zal zijn … Dat had ik dus ook met Op het einde gaan ze allebei dood van Adam Silvera. Ik had al veel over het boek gehoord, maar het was al aardig in de vergetelheid geraakt, zeker omdat ik het omslag van de Nederlandse editie niet heel erg aantrekkelijk vind.

Na middernacht krijgen Mateo en Rufus allebei een telefoontje; vandaag zullen ze sterven, gecondoleerd. Mateo besluit dat het tijd is om deze laatste dag echt te gaan leven en via de Laatste Vriend-app komen ze bij elkaar. Ze besluiten om samen het avontuur aan te gaan en nog eventjes te genieten … niet wetende wanneer hun laatste minuut heeft geslagen.

Het concept dat je van te voren hoort of je gaat sterven, was voor mij niet nieuw. Onlangs las ik Scythe en daar deed Op het einde gaan ze allebei dood dan ook even aan denken. Eventjes maar, want waar Scythe dystopische fantasy is, is OHEGZAD echt een contemporary met een romantisch tintje. Want ook hier speelt LGBTQ+ een rol. Het is me toch wat, met die young adults tegenwoordig. Grapje, natuurlijk, maar het valt wel een beetje op.

Het hele boek speelt zich af in een tijdsbestek van 24 uur (net als De zon is ook een ster) en wederom beginnen de personages langzaam wat voor elkaar te voelen. (Sorry, dit is een beetje een spoiler, maar als je dit niet ziet aankomen …) Hoewel een dag drastisch kort is om echt verliefd op elkaar te worden, vond ik het niet storend; Mateo en Rufus maken zo veel mee samen, gaan zo’n heftige band met elkaar aan en zitten allebei in zo’n graftakke situatie. Ze wilden een dag leven en dat deden ze; samen. Het is heel bijzonder hoe de dood (naderend, of daarna) mensen samen kan brengen. Het was dan ook alsof ik wilde dat het boek langer zou duren, dat ik niet wilde dat hetgeen zou gebeuren wat er in de titel al wordt beloofd.

Het is gewoon oneerlijk, dacht ik snotterend toen ik het boek bijna uit had. Dikke vette ugly cry-snottebellen dropen uit mijn neus. No shame, bij dit boek wil je gewoon huilen. Je wilt gewoon dat de schrijver uiteindelijk zal zeggen; grapje, eentje overleeft het gewoon.

Adam Silvera is erin geslaagd enorm overtuigende personages neer te zetten. Mateo en Rufus werden als vrienden voor me, evenals de belangrijke mensen rondom hen; de pluto’s, penny, Lidia. Wat een verdomd harde wereld is het wanneer je weet dat je zult sterven.

Wat ik een toffe toevoeging vond is hoe mensen gaan doen als je weet of iemand doodgaat of niet, dat men zich anders gaat gedragen (zowel doodlopers als mensen die niet gaan sterven). Ik denk dat we niet moeten willen weten of je sterft of niet en ik denk dat een boek als Op het einde gaan ze allebei dood stimuleert om elke dag het beste uit jezelf te halen, omdat het immers zo voorbij kan zijn.

Elke pagina dichter bij het einde hoopte ik dat de titel onjuist zou zijn. Op het einde gaan ze allebei dood is heftig, rauw en zit vol hoop. Wát een boek.

Op het einde gaan ze allebei dood is een prachtig boek over vriendschap, liefde, leven en de mensen om je heen. Het is emotioneel, maar niet dat het te heftig is om te lezen. Het heeft vooral heel veel indruk op me achtergelaten en ik heb het boek meteen bij een aantal fans van bijvoorbeeld Aristoteles & Dante ontdekken de geheimen van het universum aangeraden. Ik vond dat het boek een gelijksoortige sfeer had, al is het qua inhoud natuurlijk weer heel anders. Ik vond het in ieder geval indrukwekkend en ik ben blij dat ik hem gelezen heb, ook al zou dit op het eerste oog geen boek zijn geweest dat ik zelf had opgepakt.

Score: 4/5

Geschreven door
Emmy van www.zonenmaan.net

Voorpublicatie – Op het einde gaan ze allebei dood

Op het einde gaan ze allebei dood

Een intrigerende roman over de laatste dag van twee Amerikaanse jongens. Een New York Times-bestseller voor young adults.

Iets na middernacht krijgt Mateo telefoon. Het is Death-Cast, de organisatie die mensen inlicht dat ze vandaag zullen sterven. Ook Rufus wordt gebeld. De twee kennen elkaar niet, maar ze brengen de laatste dag van hun leven samen door in New York. Het loopt allemaal anders dan ze hadden verwacht, maar maak je geen illusies: op het einde gaan ze allebei dood.

Een verrassend en intrigerend verhaal dat je aan het denken zet, of in de woorden van Nicola Yoon (auteur van De zon is ook een ster): ‘This book will make you cry, think, and then cry some more.’

Klik hier om de voorpublicatie van Adam Silvera’s Op het einde gaan we allemaal dood te downloaden.

_____________________

Op het einde gaan ze allebei dood

ISBN 978 90 448 3174 0
Auteur: Adam Silvera

Koop het boek op clavisbooks.com